Η σύγκριση των Ραντούλιτσα-Μπουρούση (γράφημα)

Η στατιστική σύγκριση των Ραντούλιτσα και Μπουρούση.

RADULJICA-BOUROUSIS COMPARISON
Create pie charts

Απίστευτο alley oop του Διαμαντίδη σε Lasme

Déjà Vu II: Αν όλα φαίνονται ίδια, μάλλον υπάρχει λόγος

Μετά το Déjà Vu (άρθρο σε άλλο site) θα χρησιμοποιήσω τον ίδιο τίτλο γιατί τον θεωρώ εύστοχο για την συγκεκριμένη περίπτωση, που δεν είναι άλλη από την συναρπαστική σειρά αγώνων του Παναθηναϊκού με την Barcelona. Όπως και το αρχικό κομμάτι γιατί το κρίνω και αυτό απαραίτητο.

Στην Βικιπαίδεια, ο όρος "προμνησία" περιγράφει την αίσθηση ότι κάποιος έχει δει ή βιώσει ξανά στο παρελθόν μία κατάσταση. Συχνότερα χρησιμοποιείται ο όρος déjà vu που στη γαλλική γλώσσα σημαίνει "ήδη ιδωμένο".

Αν στην σειρά Παναθηναϊκού - Barcelona... όλα σας φαίνονται ήδη ιδωμένα ή σαν "remake" κάποιας ταινίας (να την βαφτίσουμε ας πούμε Quest 2011;), είναι μάλλον γιατί η ομάδα με τα πράσινα και τα έξι αστέρια στην φανέλα της μοιάζει να είναι φτιαγμένη από κάποιο σούπερ - ανθεκτικό και σκληρό μεταλλικό κράμα. Αυτό έμοιαζε φυσικό τα προηγούμενα χρόνια καθώς ο κορμός της ομάδας παρέμενε ίδιος όπως και ο προπονητής. Εφέτος όμως στην ομάδα υπήρξαν σαρωτικές αλλαγές τόσο σε επίπεδο παικτών όσο και προπονητικού επιτελείου.

Η ομάδα διατήρησε δύο μόνο παίκτες (Διαμαντίδη - Τσαρτσαρή) σαν συνδετικούς κρίκους με την αρμάδα του Obradovic αφού και ο ίδιος αποχώρησε μετά από 13 χρόνια. Η αρχική αντίδραση των φιλάθλων, η παγωμάρα και η αμηχανία ήταν φυσιολογική. Πώς να αποδεχθείς ότι η καλύτερη ομάδα στο μπάσκετ την τελευταία 15ετία εξαφανίστηκε στον αραιό αέρα.

Η διοίκηση πέρασε στα χέρια του Δημήτρη Γιαννακόπουλου, επελέγη ως προπονητής ο Πεδουλάκης και οι πρώτοι παίκτες άρχισαν να συμπληρώνουν το άδειο ρόστερ της ομάδας. Εκεί κάπου άρχισαν να ακούγονται οι πρώτες μουρμούρες ότι η ομάδα θα διαλυθεί, που σταδιακά έγιναν φωνές και μετά από κάποια άσχημα αποτελέσματα στο ξεκίνημα έγιναν… κράξιμο.

Ακόμα και όταν η ομάδα έδειξε σημάδια βελτίωσης πολλοί θεώρησαν ότι καλός ο Πεδουλάκης να βγάλει το κάρο από την λάσπη αλλά καλό είναι να πάρουμε και… έναν προπονητή. Μην γελάτε το είδα γραμμένο και όχι από φίλαθλο σε σχόλια. Κάθε διαφωνία σεβαστή αλλά η απαξίωση προς το πρόσωπο του Έλληνα προπονητή τουλάχιστον ατυχής.

Τελικά όσοι προέβλεψαν ότι η ομάδα θα διαλυθεί μάλλον θα πρέπει να το ξανασκεφτούν. Θεωρώ πως πολλοί, ειδικά φίλαθλοι των "πρασίνων" και όχι μόνο, παρασύρθηκαν από τον ποδοσφαιρικό Παναθηναϊκό και έκαναν ανάλογους συνειρμούς. Καμιά σχέση το ένα με το άλλο τμήμα. Το γιατί δεν είναι της παρούσης να το αναλύσουμε. Πως λοιπόν μια ομάδα που άλλαξε τόσο πολύ σαν οργανισμός παραμένει αυτό που λένε οι Αμερικάνοι "powerhouse". Όπως αντίστοιχα είναι και η Barcelona.

Δεν μπορώ να σας πω με βεβαιότητα αν οφείλεται στην διοικητική σταθερότητα, στο DNA που έχει χτίσει τόσα χρόνια, στο κατά πόσο οι δύο εναπομείναντες παίκτες, είναι υπεύθυνοι για την μετάγγιση "χαρακτήρα", ή αν είναι έργο του Πεδουλάκη και των συνεργατών του. Δεν μπορώ να σας πω με βεβαιότητα τα ποσοστά, γιατί όλοι οι παραπάνω παράγοντες είναι σαφέστατα η αιτία της επιτυχημένης παρουσίας του Παναθηναϊκού και στην εφετινή περίοδο έως τώρα.

Να προειδοποιήσω ότι δεν θεωρώ σε καμιά περίπτωση "τελειωμένη" την πρόκριση των "πρασίνων". Όσο κοντά είναι στην πρόκριση άλλο τόσο Γολγοθά έχει να ανέβει. Το έχω τονίσει ότι στην Euroleague δεν υπάρχει τίποτα εύκολο. Ακόμα και η οποιαδήποτε έδρα δεν εξασφαλίζει τίποτα. Αλλά μην μου πείτε ότι το περιμένατε όλοι γιατί δεν θα σας πιστέψω. Κάτι οι 12 νέοι παίκτες, κάτι τα αγγλικά και τα πουκάμισα του Πεδουλάκη με το απαραίτητο "μποχού", τον είχατε στείλει αδιάβαστο τον "μακαρίτη".

Ακόμα και όταν η ομάδα έδειξε ότι μπορεί να παλέψει στα ίσα κάθε αντίπαλο, πάλι έλειπαν την μια φορά τα συστήματα, την άλλη κάποιος παίκτης (που έφυγε) και στην στραβή ξαναγύριζαν τα φαντάσματα. Είχα γράψει στην αρχή της περιόδου ότι ο Obradovic έφυγε. Ο καλύτερος για τους περισσότερους, ο πιο επιτυχημένος αν θέλετε από πλευράς τίτλων για κάποιους άλλους. Σίγουρα ο αγαπημένος όλων των Παναθηναϊκών και δικαίως. Είναι μέγιστο λάθος να συγκριθεί ο επόμενος προπονητής με τον Obradovic.

Περιπτώσεις σαν αυτές του Παναθηναϊκού και του Σέρβου προπονητή θα βρείτε μετρημένες στα δάχτυλα του ενός χεριού. Ο Phil Jackson στο NBA, ο Alex Ferguson στην United… πόσοι; Δεν είναι σύνηθες το φαινόμενο της παρουσίας ενός προπονητή στην ίδια ομάδα, για πολλά και συνεχόμενα χρόνια, με τους τίτλους να "έρχονται" με το τσουβάλι.

Οπότε το λιγότερο που έπρεπε όλοι να κάνουμε είναι να περιμένουμε, να δούμε και μετά να κρίνουμε. Τον προπονητή αλλά και τους παίκτες. Γιατί πολλοί έλεγαν ότι οι Ukic και Maciulis σε άλλες εποχές δεν θα πέρναγαν από την πόρτα του ΟΑΚΑ. Ο Maciulis παρεμπιπτόντως αν δεν είχε τον σοβαρό τραυματισμό περνούσε και εύκολα μάλιστα και στις καλύτερες εποχές του Παναθηναϊκού. Ο δε Κροάτης πάντα ήταν εξαιρετικών προδιαγραφών παίκτης που απλά πολλές φορές δεν δικαίωνε τις πολλές προσδοκίες. Στα χέρια του Πεδουλάκη φαίνεται να το κάνει.

Ο Παναθηναϊκός εφέτος είναι λογικά σε μια μεταβατική περίοδο και έτσι θα έπρεπε να την δούμε. Είχε καλή παρουσία στην Regular Season στον όμιλο, διεκδίκησε ακόμα και υψηλότερη θέση στο Top 16 στον όμιλο του, πέρασε και κλήθηκε να αντιμετωπίσει ένα από τα δύο φαβορί της διοργάνωσης (το άλλο είναι η CSKA). Έκανε δύο μεγάλες και εμφατικές νίκες εναντίον της Real και με την Anadolu Efes και έδειξε κυρίαρχος στα δύο αυτά μεγάλα παιχνίδια.

Ας περάσουμε στο μεγαλύτερο τεστ που είχε να αντιμετωπίσει μέχρι τώρα τα προημιτελικά με την Barcelona. Δύο παιχνίδια και τα δύο ντέρμπι που κρίθηκαν στο τελευταίο σουτ. Το πρώτο μάλιστα πήγε στην παράταση. Το δεύτερο το κέρδισε εξισώνοντας πλέον την κατάσταση αφού έχει την δυνατότητα να τελειώσει την σειρά στην Αθήνα χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αυτό είναι εύκολο.

Τι είδαμε

Ο Παναθηναϊκός "εγκλώβισε" την Barcelona και στα δύο παιχνίδια σε χαμηλό ρυθμό και set παιχνίδι (71 κατοχές με παράταση στο πρώτο και 66 στο δεύτερο). Σημασία έχει το ότι περιόρισε ακόμα και την γρήγορη κίνηση της μπάλας στην εκτέλεση των συστημάτων στο παιχνίδι στο μισό γήπεδο. Επομένως σε επίπεδο στρατηγικής πέτυχε τον σκοπό του και ήδη από το πρώτο παιχνίδι έβαλε σε πίεση τους γηπεδούχους και το προπονητικό επιτελείο τους.

Ας δούμε πρώτα από το πολύ καλό site για στατιστικά δεδομένα το in-the-game.org (http://www.in-the-game.org/), αυτό που ονομάζουμε "The Four Factors of Basketball Success", ή αλλιώς "οι 4 παράγοντες που καθορίζουν ποιος θα νικήσει σε έναν αγώνα μπάσκετ", του guru των στατιστικών του Dean Oliver.

Η πρώτη κολόνα δείχνει το effective field goal percentage (eFG%) που είναι 100 * (FGM + 0.5 * 3PM) / FGA, όπου FGM τα εύστοχα σουτ, 3PM τα εύστοχα τρίποντα και FGA οι προσπάθειες για σουτ. Το eFG% διαφέρει από το απλό FG% στο ότι συνυπολογίζει το γεγονός ότι το τρίποντο έχει μεγαλύτερη αξία από το δίποντο.

Η δεύτερη εκφράζει το ποσοστό που κάθε ομάδα πηγαίνει στην γραμμή του φάουλ, η τρίτη εκφράζει το ποσοστό των διαθέσιμων rebounds στην επίθεση που καταφέρνει να κερδίσει η ομάδα και τέλος η τελευταία εκφράζει το ποσοστό των συνολικών κατοχών μίας ομάδας που κατέληξαν σε λάθος.

Η σημασία τους έχει βέβαια διαφορετική αξία όπως βλέπετε παρακάτω.

1. Shooting percentage - eFG % (10)

2. Getting to the foul line - FTR %(2-3)

3. Offensive rebounding percentage ORB % - (4-5)

4. Turnovers per possession TOV % - (5-6)

Στον πρώτο αγώνα η Barca υπερίσχυσε σε 3 από τους τέσσερις παράγοντες. Βέβαια επειδή όλοι οι παράγοντες δεν έχουν την ίδια σημασία αναλογικά στο πρώτο που είναι και ο πιο σημαντικός υπερίσχυσε ο Παναθηναϊκός.

Στο επόμενο παιχνίδι η εικόνα άλλαξε υπέρ του Παναθηναϊκού με τα λάθη να παραμένουν η μόνιμη του αδυναμία και να έχει περισσότερα.

Τhe Gist Effect

Ο James Gist πέτυχε 14 πόντους σε κάθε αγώνα αντίστοιχα με την Barcelona. Το PIR του ήταν 15 και 17. Εκτός από τα νούμερα το σημαντικό είναι ότι ο Παναθηναϊκός βρίσκει στο κατάλληλο σημείο τον stretch four που χρειάζεται η ομάδα για να ανοίξει τις αντίπαλες άμυνες και να δώσει χώρο για τα ποσταρίσματα.

Οι διορθωτικές κινήσεις του Πεδουλάκη

Για να μην έχει κουρασμένους και με φθορά σε φάουλ τους Ukic και Διαμαντίδη σε πιο προχωρημένο μέρος του παιχνιδιού ξεκίνησε τον Ξανθόπουλο στην πεντάδα στο δεύτερο παιχνίδι. Έτσι μπόρεσε να έχει στην συνέχεια τουλάχιστον έναν από τους δύο μέσα στο παιχνίδι πράγμα απαραίτητο.

Όταν διαπίστωσε ότι ο αντίπαλος πηγαίνει σε παγίδες στο low post (καλή κίνηση του Pascual) δεν δίστασε να αποσύρει τον Σοφοκλή στον πάγκο και να παίξει με τους πιο ευέλικτους Τσαρτσαρή-Gist-Lasme.

Εξακολούθησε να δίνει στον Sada μακρινό περιφερειακό σουτ αλλά αυτή την φορά ο παίκτης που το επιτηρούσε, έλεγχε τα κοψίματα του στο καλάθι, οπότε δεν είχε το εκτός μπάλας παιχνίδι του πρώτου αγώνα όπου έκανε μεγάλη ζημιά.

Αφού είδε ότι από τα post ups δεν είχαν το απαιτούμενο κέρδος πέρασε σε περισσότερα pick and roll με αποτέλεσμα να κυκλοφορήσει περισσότερο την μπάλα με την έξτρα πάσα και να βρει τα ανοιχτά σουτ από την περιφέρεια.

Για να σταματήσει το εξαιρετικό pick and roll μεταξύ του Saras και του Tomic χρησιμοποίησε αρκετά επάνω τους το δίδυμο Maciulis και Lasme αφού ο πρώτος είναι δυνατός για περιφερειακός και ο δεύτερος πολύ γρήγορος και με έφεση στα κοψίματα όποτε αλλαγή φαίνεται αρκετά λογική.

Τι πρέπει να λύσει

Διάβασα κάπου ότι το μόνιμο πρόβλημα του Παναθηναϊκού είναι σε κάποια χρονικά διαστήματα η αργοπορία στο ξεκίνημα των συστημάτων του, με αποτέλεσμα όταν προκύπτει ένα mismatch ή κάποιο ρήγμα στην άμυνα να μη υπάρχει αρκετός χρόνος για να το εκμεταλλευτούν οι "πράσινοι". Διαφωνώ ότι το πρόβλημα είναι η αργοπορία αφού σπάνια οι κινήσεις του Παναθηναϊκού είναι μεγάλες στην δομή τους. Μια στις τόσες μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ομάδα αν δεχτεί πίεση αλλά δεν είναι το αυτό το πρόβλημα.

Η αρρυθμία που έχει κάποια διαστήματα στην επίθεση έχει να κάνει περισσότερο με το γεγονός ότι αν το pick and roll δεν προκαλέσει ρήγμα ή δεν γίνει επίθεση στα close outs για να γίνει περιστροφή από την άμυνα, ή αν στα post ups δεν υπάρξει κίνηση μακριά από την μπάλα δημιουργείται αρκετές φορές μια στατικότατα. Εκεί χάνεται πολύτιμος χρόνος και έρχεται στο τέλος του χρόνου η βιασύνη που φέρνει και τα λάθη (πρώτοι από τις οχτώ ομάδες που απέμειναν στον θεσμό). Ειδικά στο post up όταν πιέζεις μερικές φορές ένα mismatch και δεν βγαίνει μπορεί να καταστρέψει την επίθεση σου. Η κίνηση χωρίς την μπάλα είναι απαραίτητη και στις δύο περιπτώσεις.

Οι "πράσινοι" πρέπει να εκμεταλλευτούν το γεγονός ότι η Barcelona με την απουσία του Mickeal (μεγάλη απώλεια), παίζει small ball πεντάδες με τρεις κοντούς (Saras, Huertas/Sada, Navarro) και να χτυπήσει στο low post. Ειδικά με τον Maciulis κάτι που δεν έχει γίνει έως τώρα με επιτυχία. Ο Maciulis πρέπει να ανέβει γενικά στο παιχνίδι του γιατί στους δύο πρώτους αγώνες είχε πολύ μέτρια απόδοση (6 και 5 points αντίστοιχα, με 2-7 εντός παιδιάς και στα δύο 2-7 βολές σύνολο, 5 και 6 ριμπάουντ αντίστοιχα, ενώ το PIR του ήταν 5 και 6). Ομοιόμορφα δεν μπορώ να πω αλλά πολύ αρνητικά νούμερα.

Κάτι που μπορεί να φαίνεται περίεργο είναι ότι ο Saras δεν είναι τόσο ευάλωτος όσο φαίνεται στο post. Στο 50-48 μάλιστα παίζοντας καλή άμυνα στον low post στο συμπατριώτη του, τον εκνεύρισε με αποτέλεσμα στο ξεκίνημα του 4ου δεκαλέπτου, μετά από μια ακόμα άμυνα με υποψία φάουλ αυτή την φορά σε σουτ του Maciulis, να προκαλέσει φάουλ και τεχνική ποινή του παίκτη του Παναθηναϊκού. Ευχής έργον θα ήταν να μπορούσε και ο Μπράμος να κάνει κάτι αντίστοιχο αλλά παρά την σωματική του υπεροχή δεν έχει ακόμα την απαιτούμενη κίνηση στο low post.

Η συνέχεια

Τα επόμενα παιχνίδια θα είναι το ίδιο δραματικά όπως και τα προηγούμενα. Το πρόβλημα με το μικρό rotation που έχει ο Παναθηναϊκός στους κοντούς ίσως αναγκάσει τον Πεδουλάκη να δώσει μεγαλύτερο χρόνο συμμετοχής στον Banks. Πάντως και οι φιλοξενούμενοι παρότι έχουν περισσότερους παίκτες με την απουσία του Mickeal αναγκάζονται να αφήσουν πολύ παραπάνω στο παρκέ τους Saras / Navarro οι οποίοι μόνο φρέσκα πόδια δεν έχουν πλέον.

Έχω την εντύπωση ότι θα συνέφερε την Barcelona να ποστάρουν περισσότερο οι Tomic / Jawai γιατί ειδικά ο Lasme είναι πιο ευάλωτος εκεί σε φθορά από την άμυνα στο pick and roll. Επίσης ο Pascual ίσως σκεφθεί την πιθανότητα να συνεχίσει τις παγίδες πάνω στον Σχορτσιανίτη.

Γενικά θα έχουμε αρκετές μικρές παρεμβάσεις από τους προπονητές αφού έχουν και περισσότερο χρόνο τώρα να κάνουν διορθωτικές κινήσεις. Σε κάθε περίπτωση αν τα καταφέρει ο Παναθηναϊκός να τελειώσει την σειρά στην Αθήνα θα έχει κάνει υπέρβαση. Το πρώτο παιχνίδι στην Αθήνα (το ξέρω ότι είναι κλισέ και τα σιχαίνομαι) είναι πολύ σημαντικό. Το σημαντικό είναι ότι η μόνη ομάδα που έσπασε έδρα είναι ο Παναθηναϊκός και μάλιστα απέναντι σε ομάδα-φαβορί.

Στα άλλα ζευγάρια μοιάζει δύσκολα να χάσουν την πρόκριση οι ομάδες που έχουν το πλεονέκτημα έδρας. Αν δεν κάνουν sweep (σκούπισμα) το 3-1 δείχνει πολύ πιθανό. Η δε Anadolu Efes που βλέπουμε στα παιχνίδια με τον Ολυμπιακό δείχνει σημάδια απογοήτευσης για να το θέσω κομψά.

Την επόμενη εβδομάδα το σασπένς συνεχίζεται...

Προσκύνησε η βασίλισσα…τον αυτοκράτορα!

Κostas Gkontzos Official Blog: Προσκύνησε η βασίλισσα…τον αυτοκράτορα!: Ένας ατσάλινος "Παναθηναϊκός″ υποχρέωσε την Ρεάλ Μαδρίτης στην τρίτη συνεχόμενη ήττα της μέσα στο γήπεδο της και "σφιχταγ...

Χάος και αρμονία στο μπάσκετ

Τάκης Πανούλιας

Πέμπτη 31 Ιανουαρίου 2013 

Το άρθρο έχει δημοσιευθεί και στο 

basketblog.gr

Στο άρθρο του "Κι όμως εξηγείται" ο Γιώργος Κογκαλίδης έκανε μια προσπάθεια να "εξηγήσει" την ήττα του Παναθηναϊκού από τη Real, αλλά και γιατί και πώς γύρισε το παιχνίδι στο δεύτερο ημίχρονο. Αυτό μου έδωσε την αφορμή για να παραθέσω τις σκέψεις μου για τη σημασία της στατιστικής, τη χρησιμότητα της στη διαδικασία εξήγησης του αποτελέσματος, ενός πολύπλοκου συστήματος όπως ένας αγώνας μπάσκετ, και την επίδραση της στο coaching.

 

Παραθέτω, λοιπόν, την παρακάτω παράγραφο (δεύτερη στο κείμενο του) για να καταλάβετε ότι ο Γιώργος είχε τη λύση μπροστά στα μάτια του, την κατέγραψε, αλλά την προσπέρασε.

"Η… παραδοσιακή στατιστική δεν βοηθά στη λύση του μυστηρίου, αφού οι τέσσερις πόντοι εξηγούνται μόνο από τη διαφορά στις βολές. Οι "πράσινοι" είχαν 6/27 τρίποντα κι όποιος βιαστεί να πει ότι έχασαν λόγω του ότι δεν έβαλαν τα σουτ έξω από τα 6μ75 έχει δει το μισό φύλλο στατιστικής, καθώς και η Ρεάλ τέλειωσε το ματς με 6/28.

Άρα απόλυτη ισοπαλία.

Οι γηπεδούχοι είχαν 14/30 δίποντα, ένα παραπάνω εύστοχο από τους Μαδριλένους (13/27). Είχαν 8/12 βολές, έναντι 14/17 (μοναδικό απτό σημείο αναφοράς και διαφοράς). Εντυπωσιακή "ισοπαλία" και στα ριμπάουντ (38 με 28-10 έκαστος), 6-7 κλεψίματα, 15-11 λάθη, 11-8 ασίστ, 4-4 κοψίματα".

Οι "πράσινοι", λοιπόν, ήταν +2 από τα δίποντα, καμιά διαφορά από τα τρίποντα και -6 από τις βολές. Επομένως οι -4 πόντοι διαφορά όντως εξηγούνται από τη διαφορά στις βολές. Αυτό είναι το μόνο που δεν αλλάζει όσα statistics, advance statistics,performance analysis και αν μελετήσετε. Κοινώς, ο νικητής θα πετύχει περισσότερους πόντους στο σύνολο, αφού μετρήσουμε δίποντα, τρίποντα και βολές. Εντάξει, τα "μας φώτισες, ρε μεγάλε" που τριγυρνάνε στο μυαλό σας είναι απόλυτα δικαιολογημένα.

Αν, όμως, το σκεφτείτε λίγο παραπάνω, όλες οι στατιστικές κατηγορίες μπορούν να "πουν" ψέματα ή μισές αλήθειες, αν δεν διαβαστούν σωστά, αλλά η "σούμα" των πόντων λέει πάντοτε την αλήθεια. Επομένως αυτό που ψάχνουμε σε όλες τις υπόλοιπες στατιστικές κατηγορίες είναι το γιατί και πώς η μια ομάδα πέτυχε περισσότερους πόντους από την άλλη.

● Έκανε περισσότερα λάθη, με αποτέλεσμα να ολοκληρώσει λιγότερες επιθέσεις με σουτ και άσχετα αν είχε παρόμοια ευστοχία έχασε;

● Ήταν άστοχη στα δίποντα, αλλά με την ευστοχία στα σουτ τριών πόντων που έχουν περισσότερη αξία (3 πόντοι) το υπερκάλυψε;

● Ανανέωσε περισσότερες επιθέσεις με επιθετικά ριμπάουντ και -αν και λιγότερο εύστοχη- είχε δεύτερες ευκαιρίες να πετύχει καλάθια;

Εδώ προσέξτε ότι τονίζω πως τα επιθετικά ριμπάουντ είναι ανανέωση κατοχής και όχι επιπλέον κατοχές όπως λανθασμένα λέγεται κατά κόρον. Απλούστατα γιατί δεν μπορείς να πετύχεις καλάθι, αλλά και να πάρεις επιθετικό ριμπάουντ βρε αδερφέ.

Μπορούμε να βάλουμε ένα σωρό άλλες παραμέτρους στην εξίσωση που λέγεται αποτέλεσμα ενός αγώνα μπάσκετ. Τα προηγμένα στατιστικά δίνουν τροφή για ατέλειωτες συζητήσεις.

Ποσοτικές αναλύσεις (Quantitative analysis), θεωρία των παιγνίων (game theory), απόδοση - τίμημα αναρχίας (the price of anarchy) και ό,τι βάζει ο νους σας. Πριν με περάσετε για τρελό επιστήμονα, ή καμιά σχιζοφρενή διάνοια τύπου Nash, σας δηλώνω ότι κανένα από τα δύο δεν ισχύει. Απλά ως προπονητής και μανιακός του μπάσκετ ασχολούμαι με όλες του τις εκφάνσεις.

Αν γύριζε…θα πέφταμε(;)

Το ματσάκι γυρίζει λέει ο Ζουγανέλης στη γνωστή διαφήμιση. Για τη γη το... μάζεψε, γιατί καραδοκούσε η Ιερά Εξέταση και με βαριά καρδία είπε το "αν γύριζε, θα πέφταμε"... Έλα που όμως και η γη γυρίζει, και πάλι δεν πέφτουμε, κύριοι ιεροεξεταστές! Η φύση σε καμιά περίπτωση δεν είναι ούτε βαρετή, ούτε προβλέψιμη. Το τυχαίο και το ακαθόριστο υπάρχει στην καθημερινή μας ζωή. Αυτή είναι η πραγματική αλήθεια και η ομορφιά της. Έτσι βρίσκει θέση η τύχη, η φαντασία και η δημιουργικότητα.

Τα παραπάνω ισχύουν και σε ένα αγώνα μπάσκετ. Σε καμιά περίπτωση η εξέλιξη του δεν είναι ούτε βαρετή, ούτε προβλέψιμη. Αλίμονο αν ήταν. Φανταστείτε αν το κοουτσάρισμα ενός αγώνα ήταν γραμμένο σε κάποιο τσελεμεντέ και ο εκάστοτε προπονητής δεν είχε παρά να διαβάσει την συνταγή και να πράξει ανάλογα.

Επομένως, τί είναι αυτό που γυρίζει ένα παιχνίδι, ή καθορίζει το αποτέλεσμά του. Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στο κοουτσάρισμα ενός αγώνα μπάσκετ είναι η πολυπλοκότητα και η ποικιλία καταστάσεων, που υποχρεούνται να αντιμετωπίσουν οι παίκτες και ο προπονητής στη διάρκεια του. Αν συνυπολογίσουμε και τη μεγάλη ποικιλία τεχνικών, δεξιοτήτων και τακτικών αντιμετώπισης όλων αυτών των καταστάσεων, τότε το πράγμα γίνεται ακόμα πιο πολύπλοκο.

Η καταγραφή σε μορφή στατιστικής επιπλέον καταστάσεων, όπως οι αλλοιωμένες επιθέσεις που ανέφερε ο Γιώργος στο άρθρο του ή το δίκτυο (η χαρτογράφηση ή διάγραμμα) των ασίστ, είναι πολύ σημαντικά εργαλεία στα χέρια του προπονητή. Για να εξηγήσουμε το δεύτερο δεν καταγράφεται μόνο ποιος παίκτης κάνει την ασίστ, αλλά και ποιος επωφελείται από αυτήν την πάσα. Επομένως αυτό που βλέπει ο προπονητής είναι ένα δίκτυο επικοινωνίας των παικτών του, σαν αυτό που φαίνεται στην παρακάτω εικόνα.

Από το Gigabasket.org

Βέβαια, το επόμενο ερώτημα που προκύπτει είναι τί είδους συνεργασίες και ποια συστήματα ή παιχνίδια (plays) προέρχονται από αυτή τη συνεργασία των αθλητών. Έτσι προκύπτει ακόμα μια στατιστική ανάλυση, το ποσοστό επιτυχίας που έχει κάθε επίθεση που χρησιμοποιεί η ομάδα.

Το ίδιο συμβαίνει με τα επιθετικά ριμπάουντ ("10 πήραμε κουμπάρε"). Δέκα πήρες, αλλά πόσους πόντους έβαλες έχει σημασία. Γιατί αν δεν έβαλες πόντο, τότε το μόνο που κέρδισες είναι να χαλάσεις ακόμα περισσότερο τα ποσοστά ευστοχίας σου. Οπότε να μια ακόμα στατιστική κατηγορία. Όπως αντιλαμβάνεστε, τέτοιου είδους δουλειά μπορεί να γίνει σε ομάδες που διαθέτουν πόρους και ανθρώπινο δυναμικό για να τα καταγράψει και να τα αναλύσει.

Η θεωρία του χάους στο μπάσκετ (ομαδικά αθλήματα)

Η λέξη χάος συνήθως τρομάζει με την έννοια που έχει στην καθομιλουμένη. Στην επιστήμη, όμως, δεν είναι παρά η εφαρμογή πολύπλοκων συστημάτων στα ομαδικά αθλήματα. Είναι σχετικά νέα εφαρμογή και δεν εγγυάται την πλήρη κατανόηση της αθλητικής δραστηριότητας.

Πολύπλοκο σύστημα είναι μία σύνθετη δομή, αποτελούμενη από πολλαπλά αλληλεπιδρώντα μέρη, της οποίας η συμπεριφορά είναι διαφορετική από οποιονδήποτε γραμμικό συνδυασμό συμπεριφορών των μερών της (μη γραμμικό σύστημα). Τα πολύπλοκα συστήματα χαρακτηρίζονται από ισχυρή εξάρτηση και ποικιλομορφία μεταξύ των μερών τους, ενώ αντιθέτως η συμμετρία στη δομή ενός συστήματος υποδεικνύει χαμηλή πολυπλοκότητα.

Πηγή: Wikipedia.

Ο τραυματισμός ενός σημαντικού παίκτη για παράδειγμα, η επίδραση των αλλαγών, των time outs, και άλλες παράμετροι στρατηγικών του coaching μπορούν να εξερευνηθούν. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι μπορούν να βρουν συσχετισμούς (μοντέλα) που να βοηθήσουν τους προπονητές να βελτιώσουν την απόδοση της ομάδας τους.

Το "φαινόμενο της πεταλούδας", όπου μικρές αλλαγές στις αρχικές συνθήκες μπορούν να φέρουν δραστικές αλλαγές στην απόδοση μιας ομάδας, όπως η αλληλοεπίδραση μεταξύ των αθλητών και του προπονητή, κάποια απρόσεκτη αλλαγή συμπεριφοράς τους, μπορούν κάλλιστα να επηρεάσουν την επακόλουθη ομαδική απόδοση.

Η θεωρία του χάους ως προοπτική μπορεί να επιτρέπει στους επιστήμονες του αθλητισμού να μελετήσουν όλα αυτά τα φαινόμενα σε ανθρώπινη κλίμακα και να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα την πολυπλοκότητα της συμπεριφοράς σταsport. Η πρώτη προσέγγιση έγινε από επιστήμονες στην αθλητική ψυχολογία.

Αρμονία στο χάος;

Επομένως, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι μπορούν να προσδώσουν αρμονία σε μια τόσο πολύπλοκη διαδικασία, όπως το κοουτσάρισμα ενός αγώνα μπάσκετ; Εδώ υπάρχει ο κίνδυνος υπεραπλούστευσης μιας μαθηματικής θεωρίας*.

Όταν και οι ίδιοι διαφωνούν αν ακόμα και χωρίς το φτερούγισμα της πεταλούδας (δηλαδή μια ελάχιστη αλλαγή στις αρχικές συνθήκες) αλλά με ίδιες αρχικές συνθήκες το αποτέλεσμα μπορεί να είναι διαφορετικό. Ή για το πόσο χαοτικό, ή τακτοποιημένο είναι το χάος. Για να πάρετε μια ιδέα δείτε το απόσπασμα από την ταινία Jurassic Park στο παρακάτω κλιπ.

Ας εξετάσουμε ένα παράδειγμα από το μπάσκετ: Ο τραυματισμός του καλύτερου παίκτης μιας "ομάδας Α", στην προθέρμανση. Είναι σπάνιο, αλλά το υποθέτουμε χάριν της συζήτησης. Ο αντικαταστάτης του δεν ήταν έτοιμος να ξεκινήσει, ο προπονητής και οι συμπαίκτες του αμφιβάλουν αν θα καταφέρει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις. Οι υπόλοιποι παίκτες της ομάδας καταβάλουν περισσότερη προσπάθεια για να καλύψουν το κενό του star player και ο προπονητής τροποποιεί το πλάνο του. Το ξεκίνημα δεν είναι καλό και η ομάδα εκνευρίζεται. Ο αντίπαλος διαισθάνεται την ευκαιρία και ανεβαίνει ψυχολογικά και παίζει εξαιρετικά. Η ομάδα Α χάνει το παιχνίδι.

Το "χοντροκομμένο" παράδειγμα μπορεί να συμβαίνει σπάνια. Και εδώ έρχομαι στο παιχνίδι του Παναθηναϊκού με τη Real. Πόσες φορές ο προπονητής έρχεται αντιμέτωπος με την κατάσταση να έχει τέσσερις (4) βασικούς παίκτες με πρόβλημα φάουλ (3) μόλις στο 27' λεπτό (Μπράμος - Τσαρτσαρής - Geist - Lasme) και τον Maciulis στο 29';

Η Real στο διάστημα που οι φορτωμένοι με φάουλ πηγαίνουν στον πάγκο το εκμεταλλεύεται και μειώνει τη διαφορά. Σίγουρα το κοουτσάρισμα του προπονητή του Παναθηναϊκού αλλοιώνεται βίαια και σχετικά νωρίς. Γύρισε το momentum του αγώνα και το παιχνίδι έγινε ντέρμπι.

Το παιχνίδι είχε πολύ δρόμο ακόμα, αλλά ο εκνευρισμός φώλιασε στους "πράσινους" και οι Ισπανοί απέκτησαν άλλον αέρα. Προσέξτε ότι εδώ δεν κρίνουμε τη διαιτησία, αλλά παραθέτουμε το πρόβλημα που προκύπτει, αλλοιώνοντας την τακτική και το πλάνο αλλαγών του προπονητή. Τα φάουλ τελικά ήταν 22-21, αλλά από την Real κανείς δεν πέρασε τα 3 μέχρι τη λήξη και είχε καλύτερο καταμερισμό από τον Παναθηναϊκό.

Στο σημείο αυτό να τονίσουμε ότι ο Banks, που ήταν σε κακή ημέρα προερχόμενος από ίωση, δεν βοήθησε όσο θα έπρεπε. Η σημασία του παίκτη αυτού για την ομάδα του Πεδουλάκη φαίνεται από τη στατιστική των πόντων στο τέλος και σε καταστάσεις που η διαφορά είναι 5 πόντοι διαφορά υπέρ - κατά (Clutch Performance).

Σε 7 αγώνες έχει 5-2 νίκες, 19 πόντους, 1.56 πόντους ανά κατοχή (PPP), 2/2 δίποντα, 100%, 2/3 τρίποντα 66.7%, 9/11 βολές με 81.8%, 1 κλέψιμο, 2 λάθη, 5 ριμπάουντ, 2 φάουλ κατά,7 υπέρ και Performance Index Rating (PIR) 25.

Ας πάμε σε μια άλλη παράμετρο της φθοράς από τα φάουλ και του αγώνα. Ο Παναθηναϊκός ανάγκασε τη Real σε 9 λάθη στο πρώτο ημίχρονο (μια ομάδα που κάνει 12 μ.ο ανά αγώνα). Στο δεύτερο ημίχρονο η ισπανική ομάδα έκανε μόνο 2. Αντίθετα οι "πράσινοι" από τα 8 του πρώτου έφτασαν τα 15 (που είναι ο δικός τους μέσος όρος ανά αγώνα). Το φόρτωμα με φάουλ έπαιξε τον ρόλο του σε αυτή τη στατιστική κατηγορία, αφού η άμυνα των γηπεδούχων από κάποιο σημείο επηρεάστηκε;

Αν εξετάσουμε όλα τα στατιστικά και την επίδραση των επιμέρους συστημάτων που επιδρούν σε έναν αγώνα μπάσκετ, θα συμπεράνουμε ότι ένα ή περισσότερα (το πιο πιθανό) από αυτά επηρέασαν την εξέλιξη του αγώνα. Αυτά μπορεί να αξιολογηθούν μετά το τέλος και το προπονητικό επιτελείο να βγάλει τα συμπεράσματά του. Όλες αυτές τις πληροφορίες (επιστήμη) οφείλει ο προπονητής να τις μετατρέψει σε προπονητικό πρόγραμμα (τέχνη), για να μεγιστοποιήσει την απόδοση της ομάδας του.

Σε καμία περίπτωση όμως δεν θα καταστεί δυνατό να πατενταριστεί το κοουτσάρισμα μιας ομάδας μπάσκετ, γιατί ακόμα και η ίδια αντίδραση ενός προπονητή, δεν μπορεί να φέρει ακριβώς το ίδιο αποτέλεσμα. Όμως, αυτή είναι η υποχρέωση του προπονητή: να διαχειρίζεται ευμετάβλητες καταστάσεις, όπως αυτές προκύπτουν από την εξέλιξη ενός αγώνα (τακτική).

Εδώ βοηθάει πολύ η εμπειρία, η δημιουργικότητα, το ένστικτο, αλλά και η προετοιμασία που έχει κάνει στην ομάδα του (στρατηγική). Τη δουλειά του τη διευκολύνουν αναμφισβήτητα οι ικανοί παίκτες, αλλά περισσότερο το επίπεδο συνεργασίας τους. Αυτό απαιτεί κατάλληλη προπόνηση και προετοιμασία.

Το λεγόμενο "σκάκι" των προπονητών όμως… δεν είναι ακριβώς σκάκι, καθώς τα πιόνια του μπάσκετ δεν κάνουν προκαθορισμένες κινήσεις αλλά πολλές φορές αντιδρούν απρόβλεπτα, με θετικές ή αρνητικές συνέπειες. Το χάος που λέγαμε…

Από τα παραπάνω προκύπτει και ένα επιπλέον ερώτημα: Είναι η προπονητική και το coaching στο μπάσκετ τέχνη ή επιστήμη;

Επιστήμη

Στην υποστήριξη του προπονητή υπάρχει αφθονία επιστημονικών πληροφοριών, οι οποίες είναι βασισμένες σε έρευνες πάνω σε αθλητές. Υπάρχουν αμέτρητες πληροφορίες για τον προπονητή και τον αθλητή, σε όλα τα πεδία της προπόνησης, όπως ηπροπονησιολογία, η εγοφυσιολογία, ή βιοχημεία, ή διατροφή, η ψυχολογία, η φυσιολογία και η ιατρική.

Επίσης υπάρχουν πολλές επιστημονικές μέθοδοι για τη μέτρηση και την ανάλυση της απόδοσης του αθλητή σε διάφορα πεδία, όπως π.χ τεστ αξιολόγησης της φυσικής κατάστασης, στατιστικές αναλύσεις ανάλυση τεχνικής, ψυχομετρικές αναλύσεις κ.ά.

Τέχνη

Η τέχνη της προπόνησης βγαίνει όταν ο προπονητής πρέπει να αναλύσει τα επιστημονικά δεδομένα και να τα μετατρέψει σε προπόνηση και προπονητικά προγράμματα για να βελτιώσει τον αθλητή. Αυτή η αναλυτική διαδικασία, σε πολύ μεγάλο βαθμό, βασίζεται στην εμπειρία του προπονητή και στη γνώση του για το άθλημα και τον αθλητή.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που στις Ηνωμένες Πολιτείες οι απόφοιτοι Φυσικής Αγωγής (το δικό μας ΤΕΦΑΑ) σε πολλά πανεπιστήμια είναι Πτυχιούχοι Τεχνών & Επιστημών (Bachelor of Arts & Science).

Το συμπέρασμα με βάση τη δική μου λογική λέει πως μπορείς να προσθέσεις αρκετή αρμονία στο χάος του μπάσκετ, αφού διέπεται από κανόνες σε όλα τα επί μέρους επίπεδα του, αλλά το αποτέλεσμα πάντα θα διαφέρει λίγο ή πολύ. Η στατιστική ανάλυση με τη βοήθεια της εικόνας (DVD του αγώνα ή αγώνων) είναι απαραίτητα εργαλεία για τον προπονητή. Τον βοηθά να σχεδιάζει την προπόνησή του και να προετοιμάζει τους αθλητές του και τον εαυτό του να αντιμετωπίσουν τις χαοτικές συνθήκες του αγώνα.

Συμμετρία, όμως, δεν είναι δυνατόν να κατορθώσεις. Ειδικά σε μια τόσο απρόβλεπτη διαδικασία, όπως το παιχνίδι του μπάσκετ. Ακόμα και οι νίκες ή οι ήττες δεν είναι όλες ίδιες.

Αυτό δεν πρέπει να μας εμποδίζει από το να έχουμε το μυαλό μας ανοιχτό, αφού αν το κάνουμε μερικές φορές μπορεί να ανακαλύψουμε την αλήθεια (Fringe logo).

Επειδή ανέφερα παραπάνω το τίμημα της αναρχίας στο μπάσκετ δείτε το παρακάτω βίντεο με την ανάλυση του ειδικού BrianSkinner.

* Chaos Theory: A New Science for Sport Behavior? Mick G. Mack, Sharon Huddleston, Kaia E. Dutler, and Joseph K. Mintah - Sport Psychology Research Team --Psycho-Motor Behavior Laboratory - University of Northern Iowa.

The King and the Land are One

 Στην ταινία Excalibur η συγκεκριμένη λακωνική φράση χρησιμοποιείται για να δείξει ότι η ευημερία του βασιλιά είναι ταυτόσημη με την ευημερία της χώρας ή πιο απλά "the king and the land are one". Το πα...

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο

Euroleague Chronicles (week 3)

Κυριακή, 28 Οκτώβριος 2012 19:10 | Τάκης Πανούλιας

Η τρίτη αγωνιστική της κανονικής περιόδου στην Euroleague έδωσε μπόλικη τροφή για συζήτηση όσον αφορά την παρουσία των δύο ελληνικών ομάδων στην διοργάνωση και περισσότερο στο στρατόπεδο των "ερυθρολεύκων". Το1-1 διατηρήθηκε και σε αυτήν την αγωνιστική αποδεικνύοντας ότι ο δρόμος για το Λονδίνο δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. 

Οι ομάδες μας είναι κάτι σαν σκωτσέζικο ντους όσον αφορά στην απόδοση τους και το ερώτημα είναι αν απλά δεν έχουν διαμορφώσει το αγωνιστικό τους στυλ ή τα προβλήματα είναι βαθύτερα. 

Στο προηγούμενο άρθρο είχαμε αναφέρει ότι συνήθως είναι πολύ νωρίς για να θεωρήσουμε κάποιο πρόβλημα άλυτο, αλλά μια προσεκτικότερη ματιά σε αρκετά θέματα δεν βλάπτει. 

Ο κορμός και η ανοικοδόμηση 

Σοκολατένιος κορμός με πουρέ κάστανο με

στήσιμο που θυμίζει κούτσουρο έτοιμο για το τζάκι! 

Στην Ελλάδα αν κάτι ειπωθεί μια φορά, γίνεται τόσο μόδα στα αθλητικά δρώμενα που μπορεί να το αναμασήσει ακόμα και ο περιπτεράς της γειτονιάς μας. Με όλο το σεβασμό στον περιπτερά. Σε κάθε συζήτηση για τον Ολυμπιακό, δεν ακούς τίποτε άλλο από το γεγονός ότι διατήρησε (έχει) κορμό συν τον Περπέρογλου. Άρα ο κορμός έχει και πουρέ κάστανο πλέον και επομένως πρέπει να είναι καλύτερος. Στο μπάσκετ όμως και γενικότερα στα ομαδικά αθλήματα τίποτα δεν είναι ίδιο από την μια χρονιά στην άλλη. Πάντα κάτι αλλάζει. Ακόμα και η παραμικρή αλλαγή μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω. Οι ίδιοι παίκτες πολλές φορές δεν φτιάχνουν την ίδια ομάδα. 

Σε τελική ανάλυση αλλάζουν οι υπόλοιπες ομάδες, αλλάζουν οι συνθήκες μέσα στην ομάδα, αλλάζει όπως στην περίπτωση τουΟλυμπιακού ο προπονητής. Αυτό το τελευταίο δεν είναι για να φορτωθεί ο Μπαρτζώκας την ευθύνη για την άσχημη εικόνα του Ολυμπιακού γιατί είναι πολύ πιθανό η ομάδα να αφομοιώνει καινούργια πράγματα που θέλει να περάσει στην ομάδα ο προπονητής του. 

Απλά δεν γίνεται να στηρίζει ο Ολυμπιακός την μελλοντική του επιτυχία μόνο και μόνο στο γεγονός ότι παρέμεινε… ο ίδιος κορμός. Αν κάτι μου φαίνεται λάθος στην περίπτωση αυτή είναι ότι η ομάδα ακόμα δεν είναι ομάδα του Μπαρτζώκα και αυτό εμποδίζει τον νέο τεχνικό να την καθοδηγήσει. Η περσινή ομάδα ήρθε από το πουθενά και με ένα ρόστερ λίγο περίεργο αιφνιδίασε την μπασκετική Ευρώπη "κλέβοντας" τον τίτλο και της αξίζουν συγχαρητήρια. 

Αλλά όσο και αν είναι χιλιοειπωμένο το απόφθεγμα του Αβραάμ Λίνκολν "Mπορεί να κοροϊδεύεις πολλούς για λίγο, μπορείς να κοροϊδεύεις λίγους για πολύ, αλλά δεν μπορείς να τους κοροϊδεύεις όλους για πάντα", έχει εδώ την εφαρμογή του. Μπορεί οΠαναθηναϊκός να την πάτησε στο πρόσφατο ντέρμπι αλλά οι άλλοι ξύπνησαν. Διάβασαν τον Ολυμπιακό και πλέον δεν αιφνιδιάζονται. Επίσης δεν μπορεί μια ομάδα να βασίζεται διαρκώς στην υπερπροσπάθεια και την υπέρβαση. Απλά δεν γίνονται γιατί υπάρχει σωματική αλλά κυρίως ψυχολογική κούραση. 

Ο Ολυμπιακός ακόμα και ως πρωταθλητής Ευρώπης ήθελε και αυτός τις διορθωτικές κινήσεις του γιατί αδυναμίες υπήρχαν. Τις κάλυψαν στην περυσινή περίοδο, ο αιφνιδιασμός των υπολοίπων και η υπερπροσπάθεια που είπαμε προηγουμένως. Κυρίως η τρύπα στο low post δεν καλύφθηκε με έναν center που να παράγει πόντους και δημιουργία από εκεί. 

Το ξέσπασμα του Dorsey 

Ο Joey Dorsey δήλωσε μετά το παιχνίδι ότι οι συμπαίκτες δεν έχουν διάθεση να παίξουν άμυνα και ότι οι νέες ιδέες του προπονητή βλάπτουν την ομάδα. Αυτό που δεν ακούσαμε από τον αμερικανό center, που τελείωσε το παιχνίδι χωρίς να πάρει όντως ούτε μια προσπάθεια σε 14 λεπτά, είναι αν η δική του απόδοση δικαιολογεί την αντίδραση του. Είναι συνηθισμένο πράγμα η εικόνα που έχει κάποιος παίκτης αμέσως μετά το παιχνίδι, ειδικά μετά από βαριά ήττα, να είναι ομιχλώδης. Αλλά ο τρόπος αντίδρασης δείχνει ότι υπάρχει βαθύτερο πρόβλημα. 

Η άμυνα του Ολυμπιακού εξακολουθεί να βσίζεται σε πολλές αλλαγές οπότε σίγουρα δεν υπάρχει τόσο αλλαγή φιλοσοφίας όσο πιθανότατα έλλειψη προσπάθειας ή όπως είπαμε περισσότερη προσαρμογή από τους αντιπάλους. Ο Hines όμως παραμένειικανός να παίξει άμυνα εναντίον των αντιπάλων περιφερειακών. Στο πρώτο ημίχρονο σε όλες τις αλλαγές αντέδρασεαποτελεσματικά. 

Η Zalgiris όμως το εκμεταλλεύτηκε αρκετά στο δεύτερο ημίχρονο με τους Popovic, Kaukenas, Jaaber και Lafayette να παίρνουν και να ευστοχούν σε σημαντικά σουτ στα εξωτερικά isolations. Το θέμα είναι ότι στο ξεκίνημα έπαιζε ο Dorsey και όχι ο Hines με τον Ολυμπιακό να μένει στα ρηχά με 3 πόντους σε 5 λεπτά με τον ίδιο να κάνει και δύο λάθη στην επίθεση. Το τραίνο εκεί εκτροχιάστηκε. Ο Popovic ζεστάθηκε και πλέον ακόμα και με τον Hines πέτυχε τρίποντο αλλά και το απίθανο σουτ σε μπάσιμο. 

Η εκπληκτική δουλειά των Λιθουανών στο pick and roll του Ολυμπιακού με συνεχές και πολύ επιθετικό hedging πήρε από τους "ερυθρόλευκους" σταδιακά το μεγαλύτερο τους όπλο. Αρχικά έκλειναν μέσα αποτρέποντας πάσα στην ρακέτα και μετά κυνηγούσαν κάθε σουτ. Η γρήγορη επαναφορά και τα αμυντικά close outs στις περιστροφές αποσυντόνισαν τελείως το επιθετικό παιχνίδι του. Η αστοχία σε κάποια αφύλακτα σουτ φόρτωσε με περισσότερο άγχος και εκνευρισμό τους γηπεδούχους. 

Εδώ έχουμε να κάνουμε με την δεύτερη αδυναμία του πρωταθλητή Ευρώπης. Η έλλειψη άλλων τρόπων επίθεσης στο μισό γήπεδο στα δύσκολα. Όταν δε ο Σπανούλης με τις 6 ασίστ πήγε στο πάγκο η κατάσταση επιδεινώθηκε και οι "ερυθρόλευκοι" απλά κατέρρευσαν. Η επόμενη λύση για τον Ολυμπιακό το επιθετικό transition εξανεμίστηκε και αυτό από τις καλές επιστροφές των παικτών του Joan Plaza αλλά και τα πολλά επιθετικά ριμπάουντ που πήρε η λιθουανική ομάδα. 

Το 1-2 για τον Ολυμπιακό σε καμιά περίπτωση δεν είναι καταστροφή, αλλά η έκταση των δύο ηττών και η απόδοση είναι που προβληματίζει. Καλό θα είναι όμως να εντοπιστεί γρήγορα το πρόβλημα. 

• Γιατί υπάρχει έλλειψη προσπάθειας σε μια ομάδα στην οποία πέρυσι ήταν σήμα κατατεθέν η ενέργεια που έβγαζαν οι παίκτες της μέσα στο γήπεδο; 

• Μήπως η διαφαινόμενη έξοδος του Dorsey βοηθήσει την ομάδα να βρει ένα center με καλύτερες επιθετικές αρετές για να υπάρχει σημείο αναφοράς στο low post στην επίθεση; 

Η ανοικοδόμηση να μην αργήσει πολύ 

Στην περίπτωση του Παναθηναϊκού ο κίνδυνος έρχεται από το γεγονός της συνεχούς επανάληψης της δημιουργίας νέας ομάδας. Κατανοητό απόλυτα ότι η ομάδα έχει 11 νέους παίκτες και προπονητικό επιτελείο. Σίγουρα χρειάζεται χρόνο η ομάδα να λειτουργήσει στο maximum της απόδοσης της. αυτό το αντιλαμβάνεται και ο πιο αδαής. Αλλά δεν είναι παράλογο η ομάδα να δείχνει σημάδια προόδου, ούτε οι παίκτες που ήρθαν χρειάζονται μήνες για να κατανοήσουν τα στοιχειώδη. Το ρόστερ τουΠαναθηναϊκού δεν είναι αδύναμο. Αν και εκεί χρειάζεται μια ή δύο διορθωτικές αλλαγές ας γίνουν, δεν είναι ντροπή. 

Πιστεύω ότι το ντέρμπι με τον Ολυμπιακό οι "πράσινοι" μπορούσαν να το διαχειριστούν καλύτερα. Η έλλειψη χημείας είναι κατανοητή, αλλά υπήρξαν λάθη στο rotation με κάποιες αδόκιμες πεντάδες που σε τελική ανάλυση σε "περίοδο ανοικοδόμησης" δεν γίνεται να αποδώσουν. Επίσης και το καταθέτω ανεξάρτητα από το πώς θα αποδώσει ο Παναθηναϊκόςστην συνέχεια, θεωρώ ότι ο Σχορτσιανίτης μπορούσε και γενικά μπορεί να προκαλέσει περισσότερη ζημιά στο ξεκίνημα του αγώνα παρά ερχόμενος από τον πάγκο. 

Η συνεισφορά του Hilton Armstrong πάντως παραμένει ισχνή, όπως και η προσαρμογή του Kitchen κυρίως μετά τον τραυματισμό του, ενώ δουλειά χρειάζεται με την αξιοποίηση του Panko αλλά και την ένταξη του Ukic στο ομαδικό παιχνίδι. 

Τα καλά νέα 

Τα καλά νέα για τον Παναθηναϊκό, εκτός από την νίκη εναντίον της Union Olimpija, που την ήθελαν πολύ μετά την ήττα στο ντέρμπι οι πράσινοι, ήρθαν από την απόδοση του Lasme. Η παρουσία δεύτερου center με ποιότητα είναι απαραίτητη για την frontline των "πρασίνων". Οι 13 πόντοι, τα 8 ριμπάουντ και τα 5 κοψίματα σε 21 λεπτά δείχνουν σοβαρή βελτίωση. Απλά θα πρέπει να δούμε την απόδοση του σε παιχνίδια με περισσότερο βαθμό δυσκολίας αλλά και αν θα είναι σταθερός σε υψηλή απόδοση. Έτσι θα επιστρέψει και ο Τσαρτσαρής στην φυσική του θέση στο power forward. 

Η απόδοση του Maciulis με 18 πόντους, 4 ριμπάουντ και 5 assists, είναι και αυτή μια ευχάριστη είδηση για τον προπονητή του. Κυρίως το 3/6 τρίποντα σε συνδυασμό και με το 3/4 του Γιαννόπουλου και η γενικότερη ευστοχία από το τρίποντο είναι ευχάριστο νέο όταν ο Σχορτσιανίτης δέχεται πλέον ακόμα και τριπλή κάλυψη και η μπάλα φεύγει από τα χέρια του. Γενικά πάντως οι "πράσινοι" στην Euroleague έχουν πολύ υψηλά ποσοστά ειδικά στα δίποντα. 

Οι ομάδες μας δείχνουν να έχουν η καθεμιά τα προβλήματα της. Σε αυτό το στάδιο τίποτα δεν είναι αναστρέψιμο και όλα διορθώνονται. Το μεγάλο λάθος είναι οι δύο ομάδες να "κολλήσουν" στα δύο πράγματα που αναλύσαμε αλλά και στο γεγονός της φυγής των δύο προπονητών τους. Οι Obradovic και Ivkovic είναι παρελθόν και οι δύο Έλληνες προπονητές (Πεδουλάκης και Μπαρτζώκας) πρέπει να έχουν το χρόνο για να περάσουν τα δικά τους πράγματα. 

Πιστεύω ότι όσο πιο γρήγορα φέρουν τις ομάδες τους στα δικά τους μέτρα θα έχουν την δυνατότητα να τις καθοδηγήσουν πιο εύκολα. Ακόμα και αν χρειαστεί να σπάσουν μερικά αυγά. 

Euroleague Chronicles (week 2)

Τάκης Πανούλιας

Η δεύτερη αγωνιστική της κανονικής περιόδου στην Euroleague έδειξε πάλι ότι οι περισσότερες ομάδες ψάχνουν ακόμα την "χημεία" τους. Ο όρος χημεία σε μια ομάδα σημαίνει την ικανότητα της ομάδας αυτής, να ενεργεί σαν ένα σύνολο με ενότητα, σταθερότητα και αρμονία.

Αυτό πηγάζει από το δέσιμο της ομάδας αγωνιστικά, με την σωστή κατανομή ρόλων, τον αυτοματισμό της τεχνικής και την αμεσότητα της αντίδρασης, ατομικά και ομαδικά μέσω της προπόνησης, την επικοινωνία και την εμπιστοσύνη μεταξύ των μελών της, καθώς και το ομαδικό πνεύμα.

Το να βρει την χημεία της μια ομάδα δεν επιτυγχάνεται από την μια στιγμή στην άλλη, αλλά απαιτεί χρόνο και υπομονή. Οι περισσότερες ομάδες βρίσκονται στο στάδιο της διαμόρφωσης και όταν αυτό τελειώσει θα μπορέσουν να μεγιστοποιήσουν την απόδοση τους. Στις ομάδες αυτές ανήκουν και οι δύο δικές μας αφού στον μεν Παναθηναϊκό είχαμε "ολοκληρωτικό lifting", ο δε Ολυμπιακός άλλαξε προπονητή με ότι συνεπάγεται αυτό.

Νίκη με μπόλικο άγχος

Ας ξεκινήσουμε από τους "πράσινους" που έπαιξαν την Πέμπτη μπροστά σε 7.000 οπαδούς τους και πήραν στο τέλος την πρώτη τους νίκη απέναντι στην σκληροτράχηλη Cantu. Το παιχνίδι θα μπορούσε να τελειώσει με λιγότερο άγχος αν το 15-5 στις αρχές του τέταρτου δεκάλεπτου είχε συνέχεια και δεν είχαμε τις ανορθογραφίες στο τέλος με χαμένες βολές, κάποιες αργές επιστροφές και επιθετική αρρυθμία.

Καθοριστικό σημείο του αγώνα τα δύο τρίποντα πολύ καθοριστικά από τους Panko και Maciulis στο τελευταίο τετράλεπτο.

Στα θετικά

• Ασταμάτητος και πάλι ο Σχορτσιανίτης με 19 πόντους έχοντας και πάλι καλό ποσοστό στις βολές. Η ομάδα του Πεδουλάκη τον εκμεταλλεύεται άριστα στο παιχνίδι 5 εναντίον 5 αξιοποιώντας το πλεονέκτημα που έχει στο low post. Στην παρούσα φάση προσφέρει "άμεσο σκοράρισμα" και δεν παίζεται με κάλυψη 1 εναντίον 1. Ακόμα και στην περίπτωση διπλής ή και τριπλής κάλυψης (double/triple team) διαχειρίζεται πλέον καλύτερα αυτές τις καταστάσεις δείχνοντας ωριμότητα και υπομονή.

Στην Maccabi με τον Blatt βελτίωσε και την ικανότατα του να πασάρει προς τα έξω και στην weakside (αδύνατη πλευρά) και έτσι να δημιουργείται η extra πάσα για ελεύθερα σουτ.

• Καλός αλλά και νευρικός ο Διαμαντίδης που εκτός από τους 12 πόντους μοίρασε και πάλι 7 assists. Οι Ukic και Pankoπρόσθεσαν από 11. Ο δεύτερος δείχνει ότι μπορεί να βοηθήσει πολύ στην επίθεση και πιστεύω ότι με το πέρασμα του χρόνου θα το κάνει. Σημαντικό είναι και το γεγονός ότι "ταΐζει" πολύ καλά τον Σχορτσιανίτη. Ο Κροάτης πρέπει να δημιουργεί περισσότερο με ρήγματα στην αντίπαλη άμυνα.

• Οι "πράσινοι" είχαν και πάλι αποτελεσματική επίθεση (eFG% 61% έναντι 54.3 των Ιταλών), πήγαν πολύ περισσότερο στην γραμμή της φιλανθρωπίας με 39 βολές έναντι μόλις 19 των αντιπάλων τους, κέρδισαν περισσότερα ριμπάουντ.

• Το υλικό του Παναθηναϊκού με τα ψηλά αθλητικά guards με μεγάλο άνοιγμα χεριών και τον Maciulis, που τα χρησιμοποιούν κατάλληλα για πίεση στην ντρίπλα και την πάσα κάποιες στιγμές πνίγουν τον αντίπαλο, αλλά απαιτείται διάρκεια. Αν οι αθλητικοί Lasme και Armstrong μπορέσουν (;) να δέσουν την άμυνα με βοήθειες ριμπάουντ και κοψίματα τα πράγματα θα είναι πολύ καλύτερα.

Στα αρνητικά

• Βασικό πρόβλημα παραμένει ότι ο Παναθηναϊκός με τρεις παίκτες πίσω από τον Σχορτσιανίτη στην θέση "5", αναγκάζεται να χρησιμοποιεί πολύ χρόνο τον Τσαρτσαρή σε αυτή την θέση γιατί ο μεν Armstrong δείχνει να αντιμετωπίζει πρόβλημα προσαρμογής, ο Lasme είναι δικαιολογημένα ανέτοιμος οπότε δεν είναι σωστό να τον κρίνουμε και ο Σκορδίλης κακά τα ψέματα στην παρούσα φάση υπολείπεται και μαθαίνει. Η ανάγκη να συμπληρωθούν τα λεπτά που απουσιάζει ο "Σόφο" από το παρκέ πρέπει να καλυφθούν άμεσα, γιατί μόλις καθίσει στον πάγκο, οι "πράσινοι" χάνουν πάντα στο επιμέρους σκορ.

• Οι Ιταλοί έριξαν τον ρυθμό του παιχνιδιού (69 κατοχές) όπως ήθελαν και είχαν κορυφαίους τους Aradori και Markoishvili που είχαν από 17 ο καθένας. Οι "πράσινοι" έπρεπε να ανοίξουν λίγο περισσότερο το παιχνίδι παίζοντας και στη δική τους έδρα.

• Η ομάδα του Πεδουλάκη έκανε πάλι περισσότερα λάθη από τον αντίπαλο έχοντας 14 έναντι 8 και σε εντός έδρας παιχνίδι. Στο σετ παιχνίδι οι Ukic και Kitchen χρειάζεται να χτυπήσουν περισσότερο στα pick and roll των πρασίνων αλλά έχοντας στο ρεπερτόριο τους επιλογές όπως οι kick out πάσες ή σερβιρίσματα στους ψηλούς.

• Η αδυναμία να "σκοτώσει" έστω και στο τέλος την αντίπαλη ομάδα δείχνει ακόμα ότι η ομάδα χρειάζεται ακόμα αυτοπεποίθηση και καθαρό μυαλό. Τρεις φορές συνεχόμενα λάθος επαναφορά δεν είναι και κολακευτικό πράγμα για μια ομάδα του επιπέδου του Παναθηναϊκού και του υλικού του. Βέβαια χρειάζεται ακόμα δουλειά στις λεπτομέρειες.

Όσοι πίστεψαν ότι η Cantu του πολύ καλού προπονητή Andrea Trinchieri θα έπεφτε εύκολα, επειδή έχασε στην έδρα της από την νεανική Olimpija, καλό είναι να ρίξουν μια ματιά στα αποτελέσματα γενικά. Στην Euroleague δεν κερδίζεις απλά με το να εμφανιστείς στο γήπεδο. Πρέπει να ιδρώσεις εντός και εκτός έδρας γιατί δεν είσαι ποτέ ασφαλής.

Δεν εμφανίστηκε στο παρκέ

Όταν μια ομάδα ξεκινά με 6-19 και 13-30 σε βάρος της, έχει 7 γρήγορα λάθη και συντελεστή απόδοσης (Performance Index Rating) 58 έναντι 123 των αντιπάλων το πράγμα είναι ξεκάθαρο ότι η βραδιά ήταν δύσκολη. Οι 92 πόντοι μετά τους 81 από την Caja Laboral μέσα στο σπίτι του δείχνουν ότι ο Ολυμπιακός έχει αμυντικό πρόβλημα. Μια ομάδα που πέρυσι υποχρέωσε κορυφαίες ομάδες όπως η Barcelona ή η CSKA σε χαμηλά ποσοστά ευστοχίας, στα δύο πρώτα επίσημα παιχνίδια στην Ευρώπη αντιμετωπίζει προβλήματα. Το hangover της περυσινής επιτυχίας δεν είναι δικαιολογία για μια ομάδα με νεαρούς παίκτες να χάνει το κίνητρο της για σκυλίσια άμυνα.

Άλλωστε ο προπονητής του Ολυμπιακού τόνισε ότι η παρουσία αλλά και η αντίδραση της ομάδας του ήταν ανύπαρκτη. Μια απόλυτα ειλικρινής τοποθέτηση απέναντι στην άκρως προβληματική εμφάνιση των παικτών του.

Αφύλακτο το κάστρο

Αν κάποιο τμήμα του γηπέδου αποτελεί την "Κερκόπορτα" της άμυνας είναι το κόκκινο τετράγωνο στο παρακάτω σχήμα. Είναι το κομμάτι του γηπέδου που θέλει κάθε καλός επιθετικός να πατήσει για να δημιουργήσει καταστάσεις για να πετύχει καλάθι και να δημιουργήσει για τους συμπαίκτες του.

                                       

Στο παρακάτω κλιπ μπορείτε να πάρετε μια μικρή γεύση με πόση ευκολία έμπαιναν οι παίκτες της Efes στο κομμάτι αυτό σκοράροντας και δημιουργώντας φάσεις για εύκολα σουτ (7/9 επιθέσεις). Σε αυτό το σημείο ο επιθετικός έχει όλες τις επιλογές πάσας και η άμυνα έχει πολύ μεγάλο πρόβλημα. Τα κερδισμένα φάουλ είναι ακόμα ένα bonus αυτής της κατάστασης για τους Τούρκους (32 έναντι 14 βολών).

Οι Lakers

O Jordan Farmar έκανε εκπληκτικό παιχνίδι (σχεδόν triple double) με 25 πόντους, 9 assists και 8 ριμπάουντ, με τον πρώην συμπαίκτη του στους "λιμνάνθωπους" (4 σεζόν στους Los Angeles Lakers) τον Sasha Vujacic να έχουν 7/8 τρίποντα. Τα περισσότερα αφύλακτα. Η ομάδα του Oktay Mahmuti με το παιχνίδι με τις πολλές διεισδύσεις και kick out πάσες σκότωσε κυριολεκτικά την άμυνα του Ολυμπιακού. Ακόμα και ο Savanovic πήγε σε πολλά drive απέναντι στον Πρίντεζη από την κορυφή της ρακέτας μετά από κάθετο σκρήν με εξαιρετική επιτυχία δείγμα διαβάσματος του παιχνιδιού από τον πάντοτε "υποτιμημένο" τούρκο προπονητή.

Στην μάχη των ψηλών η frontcourt της Efes με τους Barac, Erden και Savanovic ταλαιπώρησε τους Πρίντεζη, Dorsey, Hinesκαι Antic. Ο Hines το πολέμησε περισσότερο από όλους αλλά δεν γίνεται πάντα να καθαρίζει ένα παιδί με ύψος τριαριού.

Το να επισημάνουμε τα θετικά και τα αρνητικά για τους "ερυθρόλευκους" στο συγκεκριμένο παιχνίδι δεν έχει νόημα. Όταν ένα παιχνίδι στραβώνει τόσο νωρίς και δεν σου βγαίνει τίποτα τα πάντα φαίνονται χάλια. Ήδη το ημίχρονο κατέγραφε 7 στα 9 τρίποντα για την Efes, 71-22 στο ranking, 13-5 ασίστ, 52-38% στα δίποντα και 77-33% στα τρίποντα. Επειδή όμως ακόμα είναι νωρίς, και τα πάντα διορθώνονται, ίσως το ηχηρό χαστούκι που δέχτηκε ο Ολυμπιακός να λειτουργήσει σαν σοκ και να ξυπνήσει μια ομάδα που δείχνει να μην έχει τον "ιερό φανατισμό" που έδειξε πέρυσι. Ακόμα η αναλαμπή του τρίτου δεκαλέπτου που έφερε τους "ερυθρόλευκους" στο 57-48 μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν κάτι θετικό.

Όσο άσχημο και αν ήταν το αποτέλεσμα, όσο και αν "τσαλάκωσε" την εικόνα του περυσινού πρωταθλητή Ευρώπης δεν παύει να είναι ένα παιχνίδι από το οποίο μπορεί να διδαχθεί. Επειδή δε, έχουν αρχίσει προβλέψεις και συλλογισμοί για το ντέρμπι της Δευτέρας στο ΟΑΚΑ, από την εφορία των "κόκκινων" που οι "πράσινοι" νίκησαν με την ψυχή στο στόμα την Cantu, τώρα πιθανότατα να αντιστραφούν τα συναισθήματα ξεχάστε το.

Όποιος δεν έχει καταλάβει ότι κάθε παιχνίδι έχει την ιστορία του και κάνει συλλογισμούς τύπου…αφού αυτός νίκησε το άλλον…και ο άλλος έχασε από το άλλο…κινδυνεύει να εκτεθεί. Η αξιοποίηση θετικών ή αρνητικών συναισθημάτων από τον προηγούμενο αγώνα δεν καθορίζει τον επόμενο, εκτός αν η κατάσταση σε μια ομάδα είναι προβληματική στην γενικότερη λειτουργία της. Το σίγουρο είναι ότι και οι δύο ομάδες είναι ακόμα ανέτοιμες. Αλλά για το ντέρμπι θα τα ξαναπούμε.